Có những công việc không nặng về khối lượng nhưng vẫn làm người ta cạn kiệt. Một lý do thường gặp là người làm không bao giờ thấy được công sức của mình dẫn tới đâu.
Vì sao cảm giác hoàn thành quan trọng
- Là một nguồn năng lượng.
- Cho biết nỗ lực có ý nghĩa.
- Tạo mốc để nghỉ.
- Cho phép chuyển sang việc khác.
- Thiếu nó thì nỗ lực khó duy trì.
Mục thứ ba là chức năng ít được nhận ra: không có điểm kết thúc thì không có điểm nghỉ.
Công việc không bao giờ hoàn thành
- Nội trợ.
- Chăm sóc người khác.
- Xử lý hàng đợi liên tục.
- Làm xong lại phải làm lại.
- Không có mốc nào.
- Là dạng tiêu hao âm thầm.
Mục thứ tư là đặc điểm chung của nhóm này và nó khác hẳn công việc có dự án và ngày kết thúc.
Chỉ là một mắt xích nhỏ
- Làm một phần trong quy trình dài.
- Không thấy sản phẩm cuối.
- Không biết việc mình làm đi đâu.
- Không biết nó có được dùng không.
- Khó thấy ý nghĩa.
Mục thứ tư là tình huống gây nản nhất vì nó đặt câu hỏi về toàn bộ công sức.
Kết quả chỉ thấy sau nhiều năm
- Giáo dục.
- Nghiên cứu.
- Xây dựng nền tảng dài hạn.
- Phòng ngừa.
- Thành quả tới rất muộn.
- Cần các mốc trung gian.
Mục thứ tư đặc biệt khó vì thành công của phòng ngừa là việc không có gì xảy ra.
Khi công sức bị người khác nhận
- Kết quả được gán cho người khác.
- Không được nhắc tới.
- Đóng góp bị coi là đương nhiên.
- Làm mất động lực nhanh.
- Thuộc nhóm thiếu ghi nhận.
Mục thứ tư là điều đáng chú ý vì nó kết hợp hai nhóm nguyên nhân cùng lúc.
Khi công việc liên tục bị ngắt
- Không hoàn thành được việc nào trọn vẹn.
- Bắt đầu lại nhiều lần.
- Cuối ngày không nhớ đã làm gì.
- Cảm giác chạy suốt mà không xong.
- Là dạng rất phổ biến.
Mục thứ ba là trải nghiệm quen thuộc và nó là dấu hiệu rõ của vấn đề này.
Chia nhỏ để có điểm kết thúc
- Chia công việc thành các phần có điểm dừng.
- Mỗi phần đủ nhỏ để làm xong.
- Đánh dấu khi xong.
- Cho phép mình dừng ở đó.
- Tạo ra các mốc không có sẵn.
Mục thứ tư là phần khó nhất vì thói quen là làm tiếp ngay mà không dừng lại.
Ghi lại việc đã làm
- Cuối ngày ghi những gì đã làm.
- Không chỉ ghi những gì còn lại.
- Người ta thường chỉ nhớ phần chưa xong.
- Danh sách đã làm cho bức tranh cân bằng hơn.
- Đọc lại vào cuối tuần.
Mục thứ ba là thiên lệch tự nhiên và nó làm cảm giác cuối ngày luôn là chưa đủ.
Tìm cách thấy tác động
- Hỏi xem việc mình làm đi đâu.
- Tìm hiểu quy trình sau đó.
- Nghe phản hồi từ người dùng kết quả.
- Gặp người được hưởng lợi nếu có thể.
- Một lần thấy là đủ để nhớ lâu.
Mục cuối là kinh nghiệm nhiều người có: một lần thấy tác động thật giữ động lực được rất lâu.
Đề nghị phản hồi
- Chủ động hỏi kết quả công việc mình làm.
- Đề nghị được biết khi có phản hồi.
- Không chờ người khác nhớ tới.
- Đây là đề nghị hợp lý.
- Thường được đáp ứng khi hỏi.
Mục thứ ba là điều cần chủ động vì phản hồi tích cực hiếm khi tự tìm tới người làm.
Tự đánh dấu các mốc
- Đặt mốc theo tuần.
- Đặt mốc theo tháng.
- Ghi nhận khi đạt.
- Cho phép mình dừng lại một chút.
- Kể với ai đó.
Mục thứ tư quan trọng vì một mốc không được dừng lại để ghi nhận thì không khác gì không có mốc.
Với công việc chăm sóc
- Kết quả là những gì không xảy ra.
- Khó thấy được.
- Ghi lại các thay đổi nhỏ.
- Ghi lại những ngày tốt.
- Đọc lại sau vài tháng.
- Khoảng cách thời gian làm kết quả hiện ra.
Mục cuối là cách duy nhất thấy được tiến bộ trong loại công việc này vì nó quá chậm để cảm nhận hằng ngày.
Điều đáng nhớ nhất
- Cảm giác hoàn thành là một nguồn năng lượng.
- Không có điểm kết thúc thì không có điểm nghỉ.
- Người ta chỉ nhớ phần chưa xong.
- Ghi lại việc đã làm cho bức tranh cân bằng hơn.
- Chủ động hỏi về kết quả công việc mình làm.
Mục thứ ba là thiên lệch đáng biết vì nó giải thích vì sao ngày nào cũng thấy mình chưa làm đủ.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao không thấy kết quả lại gây kiệt sức?
Vì cảm giác hoàn thành là một nguồn năng lượng quan trọng. Khi công sức bỏ ra không dẫn tới thứ gì nhìn thấy được, nỗ lực trở nên khó duy trì dù khối lượng không lớn.
Những công việc nào hay gặp tình trạng này?
Thường là các công việc không bao giờ hoàn thành như nội trợ hay chăm sóc, các công việc chỉ là một mắt xích nhỏ trong quy trình dài, và các công việc mà kết quả chỉ thấy được sau nhiều năm.
Có cách nào tự tạo cảm giác hoàn thành không?
Có: chia nhỏ công việc thành các phần có điểm kết thúc, đánh dấu khi xong, ghi lại những việc đã làm trong ngày, và tìm cách thấy được tác động của công việc mình làm.
Việc ghi lại có thật sự giúp không?
Nhiều người thấy hữu ích, vì cuối ngày người ta thường chỉ nhớ những gì chưa xong. Một danh sách những việc đã làm cho bức tranh cân bằng hơn so với cảm giác chung.