Sau khi các kết quả trở về bình thường, nhiều người thấy hụt hẫng vì họ mong tìm ra một thứ có tên để chữa. Nhưng đó chính là lúc phần thật sự cần làm mới bắt đầu.
Ý nghĩa của việc đã loại trừ
- Đã trừ bớt các nguyên nhân cần phát hiện.
- Có thể tập trung vào phần còn lại.
- Không còn phải lo về điều chưa biết.
- Có cơ sở để chọn hướng.
- Đây là bước tiến chứ không phải ngõ cụt.
Mục thứ ba là lợi ích tâm lý ít được nói tới nhưng nó giải phóng khá nhiều năng lượng.
Trọng tâm chuyển sang đâu
- Khôi phục các nguồn lực nền.
- Điều chỉnh hoàn cảnh công việc.
- Xây lại ranh giới.
- Xử lý phần tâm lý nếu cần.
- Theo dõi theo thời gian.
Mục thứ hai là phần khó nhất và cũng là phần quyết định nhất trong toàn bộ quá trình.
Theo dõi những gì
- Mức năng lượng hằng ngày.
- Giấc ngủ.
- Giờ làm việc thật.
- Tâm trạng.
- Còn hứng thú với việc gì.
- Có làm nổi các việc thường ngày không.
Mục thứ ba là con số khách quan quan trọng nhất vì ước lượng thường thấp hơn thực tế.
Ghi theo tháng thay vì theo ngày
- Thay đổi diễn ra chậm.
- Cảm nhận hằng ngày dao động nhiều.
- Ghi theo tháng dễ duy trì hơn.
- So sánh theo tháng mới thấy xu hướng.
- Một trang mỗi tháng là đủ.
Mục cuối làm việc này thành khả thi vì bản ghi càng đơn giản càng ít bị bỏ.
Các chỉ dấu tiến bộ
- Buổi sáng bớt nặng nề hơn.
- Bắt đầu thấy háo hức với việc gì đó.
- Giấc ngủ cải thiện.
- Bớt cáu gắt.
- Quay lại một sở thích cũ.
- Gặp lại bạn bè.
Mục thứ hai là chỉ dấu có ý nghĩa nhất vì nó cho thấy khả năng cảm nhận đang quay lại.
Kỳ vọng về thời gian
- Tính bằng tháng.
- Tuỳ mức độ và thời gian đã kéo dài.
- Không tuyến tính.
- Có giai đoạn chững lại.
- Một kỳ nghỉ không đủ.
- So sánh theo tháng chứ không theo ngày.
Mục thứ ba là điều cần biết trước để một tuần tệ không bị hiểu thành thất bại.
Giai đoạn chững lại
- Sẽ có giai đoạn không thấy tiến bộ.
- Là phần bình thường của quá trình.
- Đọc lại bản ghi của vài tháng trước.
- Xem khoảng cách đã đi được.
- Tiếp tục.
Mục thứ ba là cách xử lý hiệu quả vì trí nhớ không giữ được mức chi tiết để so sánh.
Khi không cải thiện gì
- Sau nhiều tháng điều chỉnh mà không đổi.
- Là thông tin có giá trị.
- Có thể hoàn cảnh chưa thật sự thay đổi.
- Có thể còn nguyên nhân khác.
- Có thể cần hỗ trợ chuyên môn.
- Nên khám lại.
Mục thứ ba là khả năng đáng kiểm trước tiên vì nhiều người điều chỉnh ít hơn họ nghĩ.
Kiểm xem hoàn cảnh có thật sự đổi không
- Giờ làm có giảm thật không.
- Có còn kiểm tra công việc buổi tối không.
- Có nghỉ trọn ngày cuối tuần không.
- Có từ chối được việc mới không.
- Con số nói khác với cảm nhận.
Mục cuối là lý do việc ghi giờ làm quan trọng vì cảm giác đã giảm tải thường không khớp với thực tế.
Khi nào cần khám lại
- Khi xuất hiện triệu chứng mới.
- Khi tình trạng nặng lên.
- Khi không cải thiện sau nhiều tháng.
- Khi tâm trạng đi xuống rõ.
- Khi giấc ngủ bị ảnh hưởng nặng.
- Khi có ý nghĩ tiêu cực về bản thân.
Mục cuối cần được nêu ngay và không nên chờ tới lịch hẹn.
Về việc khám lại không phải là thất bại
- Bức tranh có thể thay đổi theo thời gian.
- Triệu chứng mới xuất hiện sau.
- Đánh giá có thể được điều chỉnh.
- Đây là quy trình bình thường.
- Không phải dấu hiệu chẩn đoán trước đó sai.
Mục cuối cần được nói rõ vì ngại phiền bác sĩ là lý do nhiều người trì hoãn việc quay lại.
Giữ hồ sơ theo thời gian
- Giữ các kết quả đã có.
- Giữ bản ghi theo tháng.
- Ghi những gì đã thử.
- Ghi cái gì có hiệu quả.
- Mang theo mỗi lần khám.
Mục thứ tư là phần hữu ích nhất cho lần khám sau vì nó tránh lặp lại các gợi ý đã thử.
Điều đáng nhớ nhất
- Loại trừ xong là điểm bắt đầu chứ không phải kết thúc.
- Theo dõi theo tháng chứ không theo ngày.
- Ghi giờ làm thật vì cảm nhận không chính xác.
- Không cải thiện gì cũng là thông tin có giá trị.
- Khám lại không phải là thất bại.
Mục thứ ba là việc cụ thể nhất và nó thường cho thấy hoàn cảnh chưa thay đổi nhiều như mình tưởng.
Câu hỏi thường gặp
Sau khi loại trừ bệnh thực thể thì làm gì?
Chuyển trọng tâm sang việc khôi phục nguồn lực và điều chỉnh hoàn cảnh, đồng thời tiếp tục theo dõi theo tháng để biết hướng đang đi có hiệu quả không.
Nên theo dõi những gì?
Nên theo dõi mức năng lượng, giấc ngủ, giờ làm việc thật, tâm trạng, và các chỉ dấu cụ thể như còn hứng thú với việc gì và có làm nổi các việc thường ngày không.
Bao lâu thì nên thấy thay đổi?
Thường tính bằng tháng chứ không phải tuần, và nó phụ thuộc mức độ cùng thời gian tình trạng đã kéo dài. Việc so sánh nên làm theo tháng chứ không theo ngày.
Khi nào cần khám lại?
Khi xuất hiện triệu chứng mới, khi tình trạng nặng lên, khi không cải thiện gì sau nhiều tháng điều chỉnh, hoặc khi tâm trạng đi xuống rõ.